Tien situaties waar je als boa twijfelt
Wat mag ik zelf, wanneer bel ik de politie, en wat zegt onze APV? Dit zijn situaties die elke boa kent. Bij elke situatie staat wat PocketBOA antwoordt: het artikel, de feitcode, wat er in je pv moet en waar je op let.
De antwoorden komen letterlijk uit de app. De artikelnummers volgen de APV van een voorbeeldgemeente; in jullie APV kunnen ze anders zijn. In de app zie je altijd jullie eigen APV.
1"Drie jongens in een auto op de parkeerplaats, lachgascilinders op de achterbank. Wat mag ik?"Zelf of politieLachgas staat sinds 2023 in de Opiumwet, maar die handhaaft alleen de politie. Via de APV kun je soms wel zelf iets. Wie is hier aan zet?
Zichtbare lachgascilinders in de auto zijn geen domein I-feit; bezit en handel van lachgas vallen onder de Opiumwet en zijn voor de politie. Je kunt wel optreden als er sprake is van hinderlijk gedrag op een openbare plaats of openlijk gebruik in een aangewezen gebied, via de APV. Spreek de jongens aan, leg vast wat je waarneemt, en vorder politie bij een vermoeden van handel of voorraad.
In je pv
- Aantal cilinders, plaats in voertuig en zichtbaarheid
- Concrete omschrijving gedrag: gebruik, overlast of alleen bezit
- Tijdstip, locatie en kenteken voertuig
- Vastlegging identiteit inzittenden indien aangesproken
Let op
- Zelf niet doorzoeken of in beslag nemen: bezit/handel lachgas is Opiumwet, niet domein I
- APV 2:74a werkt alleen binnen een geldig aangewezen gebied, controleer dit
- Geen verwijderingsbevel geven op basis van APV 2:1 lid 3, dat is voorbehouden aan politie
Zo ziet dit eruit met jullie eigen APV: plan een demo
2"Een fietser heeft zijn telefoon in zijn hand tijdens het fietsen. Mag ik hem staande houden en beboeten?"Zelf doenSinds 2024 mogen boa's dit handhaven, maar volgens VNG alleen als politie, OM en gemeente er samen een handhavingsarrangement voor hebben gemaakt.
Ja, dit is verboden op grond van art. 61a RVV 1990: mobiel apparaat vasthouden tijdens het rijden geldt ook voor fietsers. Je kunt hem staande houden en een Mulder-feitcode opleggen. Bevoegdheid tot staandehouding volgt uit art. 52 Sv bij verdenking van dit feit.
Feitcode
R 545 (Mulder) – 61a RVV 1990
In je pv
- Waargenomen gedraging: telefoon vasthouden tijdens fietsen
- Tijdstip en locatie van de gedraging
- Identiteit van de bestuurder/fietser
Let op
- Zonder duidelijke vordering van identiteit geldt geen rechtsgeldige ID-controle
- Controleer of feit onder Mulderafhandeling valt i.p.v. strafbeschikking
Zo ziet dit eruit met jullie eigen APV: plan een demo
3"Vuilniszak naast de container, er zit een envelop met naam en adres in. Wat kan ik doen?"Verschilt per gemeenteEen naam in de zak voelt als bewijs, maar is het niet altijd. En de regels staan niet in de APV maar in de afvalstoffenverordening, die per gemeente verschilt.
Zwerfafval naast een container is verboden op grond van art. 15 afvalstoffenverordening. Een envelop met naam en adres is een aanwijzing over wie de zak neerzette, geen sluitend bewijs. Je kunt de bewoner aanspreken, laten opruimen en eventueel een strafbeschikking opmaken op de juiste H-feitcode.
Feitcode
H 004 (strafbeschikking) — € 110, cat. 8 (Pl.V)
In je pv
- Locatie en tijdstip aantreffen zak naast container
- Foto van zak en envelop vóór verplaatsen of doorzoeken
- Inhoud envelop: naam en adres als aanwijzing
- Vermelding dat dit een aanwijzing is, geen bewijs wie dumpte
Let op
- Adres in envelop is aanwijzing, geen sluitend bewijs wie dumpte
- Eerst fotograferen, dan pas doorzoeken om bewijspositie niet te verpesten
- Check plaatselijke APV/verordening: nummers kunnen afwijken
Zo ziet dit eruit met jullie eigen APV: plan een demo
4"Een man loopt verward te roepen tegen voorbijgangers in de winkelstraat. Wat mag ik doen?"PolitieEr is geen duidelijke overtreding, maar wel onrust. Zorg, handhaving of politie? Gemeenten noemen dit een van de lastigste momenten voor handhavers.
Een verward persoon die voorbijgangers lastigvalt kan wijzen op een acute situatie die buiten jouw handhavingstaak als boa domein I valt. Bij verwardheid en mogelijk gevaar is dit een zaak voor politie en/of GGZ-crisisdienst, niet voor eigenstandig optreden door jou. Schakel de meldkamer in en wacht op assistentie.
Let op
- Ga niet alleen fysiek ingrijpen bij een verward persoon; risico op escalatie
- Beoordeel geen psychische gezondheid; dat is aan zorgprofessionals
- Alleen bij duidelijk APV-feit zonder gevaar kun je zelf optreden, twijfel? bel meldkamer
Zo ziet dit eruit met jullie eigen APV: plan een demo
5"Hond loopt los in een aanlijngebied en de eigenaar weigert zijn naam te geven. Wat nu?"Zelf doenEen kleine overtreding die makkelijk escaleert. Wat vraag je precies, en wat doe je als iemand weigert zich te identificeren?
De loslopende hond in het aanlijngebied is verboden op grond van art. 2:57 APV; je kunt de eigenaar staande houden op grond van art. 52 Sv. Weigert hij zijn naam te geven, dan vorder je inzage in een identiteitsbewijs; blijft hij weigeren, dan is dat zelf strafbaar op grond van art. 447e Sr. Maak dan naast het aanlijnfeit ook proces-verbaal op voor het niet-voldoen aan de identificatieplicht.
Feitcode
F 145 a (strafbeschikking) — € 110 (tarief 2026)
In je pv
- Waarneming: hond onaangelijnd in aanwezen aanlijngebied
- Naam/houderschap: 'eigenaar of houder' volstaat
- Vordering identiteitsbewijs expliciet gedaan en genoteerd
- Reactie op vordering: weigering vastleggen
- Eventuele cautie vóór verklaring
Let op
- Check of dit echt een aangewezen aanlijngebied is, anders andere feitcode
- Vordering moet expliciet zijn: 'mag ik uw ID zien' is geen geldige vordering
- Geef het identiteitsbewijs na controle altijd terug, nooit inhouden
Zo ziet dit eruit met jullie eigen APV: plan een demo
6"Een camper met Duits kenteken staat al een week in een woonstraat. Wat kan ik doen?"Verschilt per gemeenteDe termijn voor kampeermiddelen staat in de APV en verschilt per gemeente. En hoe bewijs je dat hij er al een week staat?
Een camper die langer dan drie dagen op de weg staat is verboden op grond van art. 5:6 APV. Je kunt de eigenaar aanspreken of, als die onbekend is, een waarschuwingssticker plakken en foto's registreren. Blijft de camper staan, dan volgt een Mulderbeschikking op kenteken; staandehouding is dan niet nodig.
Feitcode
R 495 (Mulder) — € 130 (tarief 2026)
In je pv
- Datum eerste waarneming en datum controle (bewijs termijn)
- Kenteken en locatie camper vastleggen met foto's
- Reden waarom staandehouding niet nodig was bij Mulderbeschikking
Let op
- Check of camper niet dagelijks als voertuig wordt gebruikt: dan geldt art. 5:6 niet
- Termijn van drie dagen moet aantoonbaar zijn, anders sepot
- Slaapt iemand erin: dan kampeerverbod (F 114 a/b) aan de orde, niet dit artikel
Zo ziet dit eruit met jullie eigen APV: plan een demo
7"Groep jongeren hangt elke avond bij de supermarkt, ik zie niets strafbaars. Wat mag ik?"Verschilt per gemeenteIedereen voelt dat er iets moet gebeuren, maar rondhangen is niet strafbaar. Wat is dan de handeling?
Rondhangen alleen is niet strafbaar; je hebt een concreet, aanwijsbaar geval van hinder of het ontbreken van een redelijk doel nodig voor art. 2:47 of art. 2:50 APV. Zonder dat kun je alleen aanspreken en observeren, geen boete uitschrijven. Zie je bij herhaling wel concrete overlast per persoon, dan kun je opschalen naar een strafbeschikking of een bestuurlijke rapportage richting de burgemeester voor een verblijfsontzegging.
Feitcode
F 130 a of F 120 b - strafbeschikking - € 170
In je pv
- Concreet, per persoon onderbouwd gedrag en aard van de hinder
- Wie is aangesproken en wanneer, met reactie
- Vaststelling ontbreken redelijk doel bij groep of individu
Let op
- Rondhangen zonder aanwijsbare hinder levert geen boete op
- Onderbouw per individu, niet de hele groep collectief beboeten
- Zelf geen gebiedsverbod opleggen; dat kan alleen de burgemeester
Zo ziet dit eruit met jullie eigen APV: plan een demo
8"Een terras staat buiten de vergunde lijn en om half twaalf staat de muziek nog hard. Wat kan ik doen?"Verschilt per gemeenteTwee overtredingen, twee regels: de terrasvergunning en geluid. En bij een horecazaak gelden voor geluid mogelijk andere regels dan de APV.
Voor het terras buiten de vergunde lijn kun je optreden op grond van het verbod om de weg te gebruiken in strijd met de vergunningvoorwaarden. Voor de harde muziek om half twaalf geldt het verbod op geluidhinder van art. 4:6 APV; eerst waarschuwen en laten terugdraaien, bij herhaling pas verbaliseren. Check ook of er geen evenementenvergunning of ontheffing geldt die dit toestaat.
Feitcode
F 101 (terrasoverschrijding) — € 290; H 205 (geluidhinder) — € 170
In je pv
- Eigen waarneming van terrasgrens versus vergunde lijn, met foto's
- Tijdstip en concrete omschrijving geluidsniveau, niet alleen 'hard'
- Vaststelling geen evenementenvergunning, ontheffing of collegebesluit van toepassing
- Verslag van waarschuwing en reactie exploitant vóór eventueel verbaliseren
Let op
- 4:6 geldt niet als het een inrichting/horecabedrijf betreft; check dan milieuregels
- Check eerst op evenementenvergunning, straatoptreden of ontheffing voor de muziek
- Terrasoverschrijding: controleer de exacte vergunde lijn uit het vergunningsbesluit zelf
Zo ziet dit eruit met jullie eigen APV: plan een demo
9"Een auto rijdt het autovrije gebied in. Mag ik hem met het stoptransparant laten stoppen?"Zelf doenHet stoptransparant mag je alleen gebruiken als toezichthouder op die regel. Veel boa's weten die grens niet precies.
Ja, als je optreedt binnen je toezichthoudende taak mag je met het stoptransparant vorderen dat het voertuig stopt, op grond van art. 5:19 Awb. De bestuurder is dan verplicht dit gebod op te volgen, zie art. 82 RVV 1990. Controleer daarna kenteken en eventuele ontheffing voor het autovrije gebied.
In je pv
- Vaststelling dat gebied is aangeduid als autovrij, met bord of verkeersteken
- Moment en wijze van vordering tot stilhouden met transparant
- Reactie bestuurder op de vordering (wel/niet gestopt)
- Kenteken en tijdstip van de overtreding
Let op
- Alleen bevoegd binnen je eigen toezichthoudende taak, check aanwijzingsbesluit
- Wees kenbaar als toezichthouder, bijvoorbeeld met uniform en transparant
- Stopt de bestuurder niet, gebruik geen geweld en schakel de meldkamer in
- Check welk verkeersbord het autovrije gebied aanduidt voor de juiste feitcode
Zo ziet dit eruit met jullie eigen APV: plan een demo
10"Iemand zit al de hele ochtend te bedelen bij de ingang van de supermarkt. Mag ik daar iets mee?"Verschilt per gemeenteBedelen is niet overal verboden. Of je iets mag, hangt af van een aanwijzingsbesluit van jullie college.
Bedelen is alleen verboden in gebieden die het college heeft aangewezen ter voorkoming van overlast, op grond van art. 2:65 APV. Check eerst of de supermarktlocatie in zo'n aangewezen gebied ligt; zo niet, dan kun je niet handhaven op bedelen zelf. Is er wél aanwijzing, dan kun je aanspreken en bij aanhouden een strafbeschikking overwegen; een bestuurlijke boete is voor bedelen uitgesloten.
Feitcode
F 119 (OM-feit) - bedelen in aangewezen gebied - alleen strafbaar als APV dit stelt
In je pv
- Vaststelling dat locatie binnen door college aangewezen gebied ligt
- Concrete waarneming van het bedelen: tijd, plaats, gedrag
- Eventuele waarschuwing en reactie van de persoon
Let op
- Geen bestuurlijke boete mogelijk voor bedelen, alleen strafbeschikking via OM
- Controleer of de gemeente dit gebied daadwerkelijk heeft aangewezen, anders geen overtreding
- Verwar bedelen niet met algemene hinderbepaling art. 2:47 zonder aanwijzing
Zo ziet dit eruit met jullie eigen APV: plan een demo
Zie het met jullie eigen APV erin.
Een demo duurt een half uur, online of bij jullie op locatie.